"Okpu Panama"—eji ọdịdị okirikiri, eriri dị arọ, na ihe e ji ahịhịa mee mara ya—Ọ dịla anya a na-eji ejiji oge okpomọkụ eme ihe. Mana ọ bụ ezie na a hụrụ okpu isi a n'anya maka imewe ya nke na-echebe ndị yi ya pụọ na anyanwụ, ihe ọtụtụ ndị na-akwado ya amaghị bụ na e meghị okpu ahụ na Panama. Dịka onye ọkọ akụkọ ihe mere eme ejiji bụ Laura Beltrán-Rubio si kwuo, ụdị ejiji a malitere n'ógbè anyị maara taa dị ka Ecuador, yana Colombia, ebe a na-akpọ ya a"okpu ahịhịa toquilla."
E hiwere okwu ahụ bụ́ "okpu Panama" n'afọ 1906 mgbe e sere foto Onyeisiala Theodore Roosevelt ka ọ yi uwe ahụ mgbe ọ gara ebe a na-ewu Panama Canal. (Ndị ọrụ e nyere ọrụ ahụ yikwara uwe isi iji chebe onwe ha pụọ n'ọkụ na anwụ.)
Mmalite ụdị a malitere n'oge tupu oge ndị Hispanic mgbe ndị obodo bi na mpaghara ahụ mepụtara usoro ịkpa ákwà site na iji ahịhịa toquilla, nke e ji osisi nkwụ ndị na-eto n'Ugwu Andes mee, iji mee nkata, ákwà, na eriri. N'oge ọchịchị ndị ọchịchị na 1600s, dịka Beltrán-Rubio si kwuo,"Ndị ọchịchị Europe webatara okpu ndị ahụ…Ihe sochiri ya bụ ngwakọta nke usoro ịkpa ákwà nke omenala tupu oge ndị Hispanic na ákwà isi ndị Yuropu na-eyi."
N'ime narị afọ nke 19, mgbe ọtụtụ mba Latin America nwetara nnwere onwe ha, okpu a malitere iyi ma mepụta ya n'ọtụtụ ebe na Colombia na Ecuador."Ọbụnadị na eserese na maapụ nke oge ahụ, ị nwere ike ịhụ otú ha si eme ya'd na-egosi ndị yi okpu na ndị ahịa na-ere ha,"ka Beltrán-Rubio kwuru. Ka ọ na-erule narị afọ nke 20, mgbe Roosevelt yi ya, ahịa North America ghọrọ nke kachasị na-azụ ahịa"Okpu Panama"n'èzí Latin America. Mgbe ahụ, okpu ahụ ghọrọ ihe a ma ama n'ọtụtụ ebe ma ghọọ ihe a na-emekarị n'oge ezumike na nke oge okpomọkụ, dịka Beltrán-Rubio si kwuo. Na 2012, UNESCO kwupụtara okpu ahịhịa toquilla "Ihe Nketa Omenala A Na-apụghị Ịhụ Anya nke Ụmụ Mmadụ."
Onye guzobere Cuyana na onye isi ụlọ ọrụ Karla Gallardo tolitere na Ecuador, ebe okpu ahụ bụ ihe a na-ahụkarị ná ndụ kwa ụbọchị.'ruo mgbe ọ hapụrụ United States ka ọ matara na echiche na-ezighị ezi na ụdị ejiji ahụ si Panama."O juru m anya etu esi ree ngwaahịa n'ụzọ na-anaghị asọpụrụ mmalite ya na akụkọ ya,"Gallardo kwuru."Enwere nnukwu ọdịiche dị n'etiti ebe e si emepụta ngwaahịa ahụ na ebe e si enweta ya na ihe ndị ahịa maara gbasara ya."Iji dozie nke a, na mbido afọ a, Gallardo na onye hiwere ya, Shilpa Shah, malitere ọrụ ha."Nke a abụghị okpu Panama"mkpọsa na-egosipụta mmalite nke ụdị ahụ."Anyị na-aga n'ihu n'ihu na mkpọsa ahụ na ebumnuche nke ịgbanwe aha,"Gallardo kwuru.
Karịa mkpọsa a, Gallardo na Shah arụkọọla ọrụ nke ọma na ndị ọrụ aka obodo na Ecuador, bụ́ ndị lụrụ ọgụ iji nọgide na-enwe nkà nke okpu ahịhịa toquilla, n'agbanyeghị nsogbu akụ na ụba na mmekọrịta mmadụ na ibe ya nke mere ka ọtụtụ mmadụ mechie azụmaahịa ha. Kemgbe 2011, Gallardo eletala obodo Sisig, otu n'ime obodo ndị kacha ochie na-akpa ákwà na mpaghara ahụ, bụ́ ndị ha na ha jikọrọ aka ugbu a iji mepụta okpu ha."Okpu a'mmalite ha dị na Ecuador, nke a na-emekwa ka ndị Ecuador dị mpako, ọ dịkwa mkpa ka e chekwaa ya."Gallardo kwuru, na-ekwu maka usoro ịkpa ákwà nke were awa asatọ nke siri ike.
E hotara akụkọ a maka ịkekọrịta naanị
Oge ozi: Julaị-19-2024
